सत्यनारायण पूजा मंत्र: मंत्रांची संपूर्ण यादी आणि अर्थ
तुम्हाला माहिती आहे का की सत्यनारायण पूजा मंत्र हा तुमच्या घरात शांती आणि पैसा आणण्याचा सर्वात जलद मार्ग आहे?…
0%
भक्तामार स्तोत्र: जैन धर्म हा एक प्राचीन धर्म आहे. जैन धर्माच्या भक्तांना "जैन" असे संबोधले जाते, हा शब्द संस्कृत शब्द "जिन" (विजेता) पासून आला आहे.
नैतिक आणि सखोल जीवनाद्वारे जीवनाच्या पुनरुत्थानाच्या पूर ओलांडण्यात विजयाच्या मार्गाचे महत्त्व आहे.
जैन लोक त्यांचा इतिहास चोवीस विजयी वीर आणि तीर्थंकर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या प्रशिक्षकांच्या मालिकेतून उलगडतात, ज्यांपैकी पहिले शासक होते. आदिनाथ किंवा ऋषभ देव होते.

भक्तामार स्तोत्र (भक्त + 'अमर') हे जैन धर्मियांमध्ये खूप लोकप्रिय स्तोत्र आहे आणि अनेक कुटुंबे दररोज त्याचे पठण करतात.
असे मानले जाते की या भक्तामर स्तोत्राच्या प्रत्येक श्लोकात मंत्राची शक्ती आहे आणि ती स्वप्ने सत्यात उतरवण्यास मदत करते.
जैन धर्मग्रंथांनुसार, जैन मुनी, आचार्य मानतुंगाचार्यजी भगवान आदिनाथांच्या स्तुतीसाठी भक्तामार स्तोत्र लिहिले.
भक्तामार स्तोत्रातील प्रत्येक शब्द त्याची ज्ञानवर्धक भक्ती आणि देवावरील अपार श्रद्धा प्रकट करतो.
भक्तामार स्तोत्राचे महत्त्व अवंतीचा राजा हर्ष याच्या दरबारात बाण आणि मयूर नावाचे दोन महान विद्वान होते.
चला, 99 पंडित या महत्त्वाच्या भक्तामार स्तोत्राच्या गीतांबद्दल जाणून घेऊया.
भक्तामार स्तोत्र ही एक प्रसिद्ध जैन संस्कृत प्रार्थना आहे. ते आचार्य मानतुंग (इ.स. ७ वे शतक) यांनी रचले होते.
भक्तमार हे नाव दोन संस्कृत नावांपासून बनले आहे, “भक्त"आणि"अमर"" च्या संयोगातून येते. या भक्तामर स्तोत्रात, आचार्य मानतुंग यांनी 48 सर्वात प्रमुख विभाग या साहसाचे चित्रण करतात.
जेव्हा तुम्ही 'भक्त' हा प्राथमिक शब्द वापरण्यास सुरुवात करता तेव्हा तुम्ही सर्वशक्तिमान देवाच्या तीव्रतेचे अवतार बनता.
जेव्हा तुम्ही शेवटचा शब्द 'लक्ष्मी' ने संपवता तेव्हा तुमच्या शरीरात जीवनशक्तीचा एक सकारात्मक प्रवाह दिसून येतो.
असे मानले जाते की या स्तोत्राच्या प्रत्येक श्लोकात मंत्राची शक्ती आहे आणि ती स्वप्ने सत्यात उतरवण्यास मदत करते.
जैन धर्मग्रंथांनुसार, जैन भिक्षू आचार्य मानतुंगाचार्य यांनी भगवान आदिनाथांच्या स्तुतीमध्ये भक्तामर स्तोत्र लिहिले.
राजा भोजने त्याला त्याच्या गूढ शक्ती दाखवू न शकल्याबद्दल तुरुंगात टाकले तेव्हा त्याने हे तुरुंगात लिहिले.
त्यांच्या भक्तामर श्लोकांची ताकद इतकी होती की, त्यांनी स्तोत्र लिहिणे पूर्ण करताच, ४८ तुरुंग कुलूपे चमत्कारिकरित्या एक एक करून उघडली.
भक्तामरा-प्रणता-माऊली-मणि-प्रभाण-
ते अत्याचारित, पापी, अंधाराच्या छताचे प्रतीक आहे.
सम्यक-प्रणम्य जिन पा-पद-युगम युगद-
मृत्यूच्या पाण्यात पडणाऱ्यांसाठी ते आश्रयस्थान आहे.
हिंदी अर्थ - ज्यांनी नतमस्तक भक्तांच्या मुकुटांमध्ये जडवलेल्या रत्नांच्या परंपरेला प्रकाश दिला, ज्यांनी पापांच्या रूपात अंधाराच्या समूहाचा नाश केला आणि कर्मयुगाच्या सुरुवातीला जगाच्या सागरात बुडणाऱ्या जीवांचा आधार असलेल्या जिनेंद्रदेवांच्या चरणी विचार, शब्द आणि कृतीने नमस्कार केला. (मी, मुनी मानतुंग, त्याची स्तुती करेन)
इंग्रजी अर्थ - जेव्हा देव भगवान ऋषभदेवांच्या चरणी नतमस्तक होतात तेव्हा त्यांच्या नखांच्या दिव्य तेजामुळे त्यांच्या मुकुटातील रत्नांची चमक वाढते.
त्यांच्या चरणांचा स्पर्शच प्राण्यांना पापांपासून मुक्त करतो. जो कोणी या चरणांवर स्वतःला समर्पित करतो तो पुन्हा पुन्हा जन्म घेण्यापासून वाचतो.
या युगाच्या सुरुवातीला धर्माचे प्रचारक, पहिले तीर्थंकर, भगवान ऋषभदेव यांच्या चरणी मी माझे आदरपूर्वक वंदन करतो.
y: शिफारस: स्थूल-वाम्य-तत्व-बोध-
दूध-बुद्धी-पतुभि: सुर-लोका-नाथै:.
स्तोत्रैर्जगत-त्रितय-चित्त-हरैरुदराय:,
मी जिनांच्या पहिल्या इंद्र किलाहचीही स्तुती करेन.
हिंदी अर्थ मी (मानतुंग) आदिनाथ जिनेन्द्र यांना नक्कीच प्रार्थना करेन, ज्यांची प्रगल्भ स्तोत्रांनी स्तुती केली आहे आणि ज्यांनी संपूर्ण श्रुतज्ञानातून जन्मलेल्या बुद्धीच्या कौशल्याने इंद्रियांच्या माध्यमातून तिन्ही लोकांची मने जिंकली आहेत.
इंग्रजी अर्थ - सर्व शास्त्रांमधून ज्ञान मिळवलेल्या ज्ञानी दिव्यांनी भगवान आदिनाथांची स्तुती स्तोत्रांनी केली आहे, ज्यामुळे तिन्ही लोकांमध्ये (स्वर्ग, पृथ्वी आणि नरक) आनंद निर्माण झाला आहे.
मी (मातुंगाचार्य, अल्पबुद्धी असलेला एक नम्र माणूस) त्या पहिल्या तीर्थंकराची स्तुती करण्याच्या माझ्या प्रयत्नात दृढ राहीन.
बुद्धिमत्ता नसतानाही, देवांनी पूजलेले पादुका!
मी तुझी स्तुती करण्यास तयार आहे आणि मी लज्जेपासून मुक्त आहे.
मुलाला सोडून, पाण्याने भरलेली मिंडू प्रतिमा-
मला वाटतं अचानक कोण लोकांना पकडू इच्छितं?
हिंदी अर्थ - हे जिनेन्द्र, ज्याच्या सिंहासनाची देवता पूजा करतात, ज्ञानरहित असूनही, मी निर्लज्जपणे तुझी स्तुती करण्यास तयार झालो आहे, कारण एका मुलाशिवाय दुसऱ्या कोणाला अचानक पाण्यात चंद्राचे प्रतिबिंब पहायचे असेल? म्हणजे कोणीही नाही.
इंग्रजी अर्थ - एक अज्ञानी मूल केवळ उद्धटपणाने पाण्यात चंद्राचे प्रतिबिंब पकडण्याचे अशक्य काम हाती घेत असताना, माझ्यासारखा अशिक्षित माणूस तुमच्यासारख्या महान आत्म्याचे गुणगान करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
सद्गुणांच्या गुणांबद्दल बोलायचे झाले तर - समुद्र! शशांक-कांतन,
देवता आणि आध्यात्मिक गुरु यांच्याइतका बुद्धिमान कोण आहे?
कल्प-अन्त-काल-पवनोड्धाट-नक्र-चक्रम्,
आपल्या बाहूंनी पाण्याच्या पवित्र खजिन्याला कोण पार करू शकेल?
हिंदी अर्थ - हे सद्गुणांचे भांडार! गुरु ग्रहासारखा कोणता पुरूष चंद्राच्या सुंदर गुणांचे वर्णन करण्यास सक्षम आहे? म्हणजे कोणीही नाही. किंवा मगरींचा जमाव प्रलयाच्या काळातील वाऱ्यामुळे भयंकर असतो, ज्यामध्ये अशा महासागरातून हातांनी पोहू शकणारा कोण आहे?
म्हणजे कोणीही नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे गुणांचे महासागर! देवांचे गुरुजी बृहस्पतीसुद्धा त्यांच्या अमर्याद ज्ञानाच्या मदतीने चंद्रासारखे पारदर्शक आणि आनंदी तुमचे गुण सांगू शकतात का? (नक्कीच नाही.) एखाद्या माणसाला महापुराच्या वादळाने त्रस्त असलेल्या सरपटणाऱ्या प्राण्यांनी भरलेल्या समुद्रातून पोहणे शक्य आहे का? (नक्कीच नाही.)
पण, तुमच्या भक्तीमुळेच मी ते करू शकलो, हे ऋषी!
तो शक्तीहीन असूनही, त्याने स्तोत्र म्हणायला सुरुवात केली.
हरणाला स्वतःच्या ताकदीचा विचार न करता सिंहावर प्रेम होते.
ती स्वतःच्या मुलाची काळजी घ्यायला का येत नाही?
हिंदी अर्थ - अरे मुनीश! तथापि, मी शक्तीहीन असूनही, अल्पज्ञानामुळे, भक्तीभावाने, मी तुमची स्तुती करण्याचे मान्य केले आहे.
हरीण, प्रेमापोटी, तिच्या ताकदीचा विचार न करता, तिच्या बाळाचे रक्षण करण्यासाठी सिंहासमोर जात नाही का? म्हणजेच ते जातात.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रेषितांचे प्रेषित! तुमचे अनंत गुण सांगण्यास मी असमर्थ आहे. तरीही, तुमच्यावरील माझ्या भक्तीने प्रेरित होऊन, मी तुमच्या स्तुतीसाठी एक स्तोत्र रचण्याचा विचार करतो.
आपल्या हरणाचे रक्षण करण्यासाठी, हरीण देखील आपले पाय खाली ठेवते आणि सिंहाचा सामना करते, त्याची कमजोरी विसरून जाते हे सर्वज्ञात आहे.
ज्यांनी कमी ऐकले आहे त्यांच्यासाठी उपहासाचे ठिकाण,
तुझ्यावरील भक्तीच मला मुखपत्र बनण्यास भाग पाडते.
ती कोकिळ: किल मधात गोड ओरडते,
तांब्यासारख्या सुंदर कळ्यांचे तेच एकमेव कारण आहे.
हिंदी अर्थ - तुमची भक्तीच मला, मर्यादित ज्ञान असलेल्या व्यक्तीला, विद्वानांच्या हसण्यासारखे बोलण्यास भाग पाडते. वसंत ऋतूमध्ये कोकिळेच्या गोड आवाजामागे निःसंशयपणे आंब्याच्या कळ्या हेच एकमेव कारण आहे.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रभू! मी इतका अज्ञानी आहे की ज्ञानी लोकांसाठी मी उपहासाचा विषय आहे.
तरीही, वसंत ऋतूमध्ये आंब्याचे कोंब कोकिळेला आपला मधुर स्तोत्र गात घालण्यास भाग पाडतात तसे तुझ्यावरील माझी भक्ती मला तुझ्या स्तुतीचे स्तोत्र गात राहण्यास भाग पाडते.
तुझी स्तुती जीवनाच्या संततीशी जोडलेली आहे,
पाप शरीराच्या अवयवांना तात्काळ नष्ट करते.
हल्ला केलेले-लोक-चिखल-नील-माशेश-माशू,
रात्रीचा अंधार जणू सूर्याच्या किरणांनी नष्ट झाला होता.
हिंदी अर्थ ज्याप्रमाणे सूर्याच्या किरणांनी संपूर्ण जगात पसरलेला रात्रीचा अंधार क्षणात नाहीसा होतो, त्याचप्रमाणे तुमची स्तुती केल्याने, अनेक जन्मांपासून जमा झालेले जीवांचे पाप एका क्षणात नाहीसे होतात.
इंग्रजी अर्थ - ज्याप्रमाणे तेजस्वी सूर्यकिरण अंधार दूर करतात, त्याचप्रमाणे तुमच्याकडे प्रार्थना केल्याने प्राण्यांनी जमा केलेले पाप नष्ट होतात.
मात्वेतीनाथ! तुझी स्तुती झाली, -
तुझ्या प्रभावाने कृश मनही हरवले आहे.
चेतो हरिश्यति सतम नलिनी-दलेषु,
नानुदाचा थेंब मोत्याच्या फळाच्या तेजापर्यंत पोहोचतो.
हिंदी अर्थ - हे प्रभू! यावर विश्वास ठेवून, मी, कमकुवत बुद्धीचा माणूस, तुमची स्तुती करू लागतो ज्यामुळे तुमच्या प्रभावाने सज्जनांची मने जिंकता येतील. पाण्याचे थेंब नक्कीच कमळाच्या पानांवरील मोत्याचे सौंदर्य प्राप्त करतात.
इंग्रजी अर्थ - मी हे विवेचन या विश्वासाने लिहित आहे की, जरी माझ्यासारख्या अज्ञानी व्यक्तीने रचले असले तरी, तुमच्या दैवी प्रभावामुळे ते नक्कीच थोर लोकांना आनंदित करेल. खरंच, जेव्हा कमळाच्या पानांवर दव थेंब पडतात तेव्हा ते मोत्यासारखे चमकतात आणि एक आनंददायी दृश्य दाखवतात.
तुमच्या स्तुतीगीतातील सर्व दोष असू द्या,
तुमची कहाणी जगातील वाईट गोष्टींनाही मारते.
दूरे सहस्रकिरण: कुरुते प्रभुव,
कमळाच्या फुलांमधील पाणी हे विकासाचे पात्र आहे.
हिंदी अर्थ तुमची स्तुती केवळ सर्व दोषांपासून मुक्त नाही, तर तुमची पवित्र कथा देखील प्राण्यांच्या पापांचा नाश करते. उदाहरणार्थ, सूर्य तर सोडाच, त्याच्या तेजामुळेच सरोवरात कमळ फुलते.
इंग्रजी अर्थ - तेजस्वी सूर्य खूप दूर आहे; तरीही, पहाटेच्या वेळी त्याच्या सौम्य प्रकाशामुळे झुकलेल्या कमळाच्या कळ्या फुलतात.
त्याचप्रमाणे, हे जिना! तुझ्या स्तुतीच्या अगाध शक्ती तर सोडाच, भक्तीने तुझ्या नावाचा उच्चार केल्यानेच सांसारिक प्राण्यांचे पाप नष्ट होतात आणि त्यांना शुद्ध केले जाते.
फारसे अद्भुत नाही, जगाचा अलंकार! भूत-नाथ!
त्यांनी पृथ्वीवर त्यांच्या सर्व गुणांसह तुझी पूजा केली.
ते तुमच्या बरोबरीचे आहेत, बरोबर, त्याचे काय?
जो या जगात स्वतःला स्वतःच्या बरोबरीचे बनवत नाही तो अस्तित्वावर अवलंबून असतो.
हिंदी अर्थ - हे जगाचे अलंकार! हे सर्व प्राण्यांचे स्वामी! खऱ्या सद्गुणांनी तुमची स्तुती करणारे लोक पृथ्वीवर तुमच्यासारखे झाले तर आश्चर्य वाटणार नाही.
कारण जो मालक या जगात मालमत्तेद्वारे आपल्या अधीनस्थांना स्वतःच्या बरोबरीचे बनवत नाही त्याचा काय उपयोग?
इंग्रजी अर्थ – हे जगाचे अलंकार! हे प्राण्यांचे स्वामी! खऱ्या सद्गुणांनी तुमची स्तुती करणारे पुरुष जर पृथ्वीवर तुमच्यासारखे झाले तर त्यात आश्चर्य वाटण्याचे कारण नाही.
कारण जो मालक या जगात आपल्या नियंत्रणाखाली असलेल्या माणसाला संपत्तीच्या माध्यमातून स्वतःच्या बरोबरीचे बनवत नाही त्याचा काय उपयोग?
तुला लगेच दिसणे,
लोकांच्या डोळ्यांना इतरत्र कुठेही समाधान मिळू शकत नाही.
दूध पिणे: चंद्र-प्रकाश-दूध-समुद्र:,
पाण्याच्या साठ्यातील खारे पाणी कोणाला प्यायला आवडेल?
हिंदी अर्थ - हे देवा, जे खूप दृश्यमान आहे! तुला पाहिल्यानंतर माणसाच्या डोळ्यांना इतर कुठेही समाधान मिळत नाही. चंद्रकिर्तीइतके शुद्ध असलेले क्षीरसागराचे पाणी पिल्यानंतर, समुद्राचे खारे पाणी कोणाला प्यायला आवडेल? म्हणजे कोणीही नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! तुझी दिव्य भव्यता मंत्रमुग्ध करणारी आहे. तुझ्या दिव्य रूपाकडे पाहिल्यानंतर डोळ्यांना दुसरे काहीही आनंद देत नाही.
अर्थात, चंद्रप्रकाशासारखे शुद्ध आणि आल्हाददायक, दिव्य दुधाळ समुद्राचे गोड पाणी पिल्यानंतर खाऱ्या समुद्राच्या पाण्याचा आस्वाद कोणाला घ्यायचा असेल?

शांत उत्कटता आणि चवीच्या अणूंनी,
निर्मपीतास-त्रि-भुवनैक-लालम-भूत!
पृथ्वीवर इतके अणू आहेत,
जे तुमच्या बरोबरीचे आहे ते रूपाशिवाय दुसरे काही नाही.
हिंदी अर्थ – हे जिनेन्द्रदेवा, तिन्ही लोकांचे एकमेव अलंकार! ज्या सुंदर, आसक्त अणूंपासून तुम्ही निर्माण झाला आहात ते निश्चितच पृथ्वीवरील अणूंच्या संख्येइतकेच होते कारण तुमच्यासारखे दुसरे कोणतेही रूप नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे तिन्ही लोकांचे मुकुट! असे दिसते की तुमचे शरीर तयार झाल्यानंतर शांतता आणि सुसंवाद देणारे परम कण नष्ट झाले, कारण तुमच्या शरीराशिवाय मी अशा प्रकारची वैभवशाली वैभवशाली व्यक्ती पाहत नाही.
देव आणि माणसांच्या डोळ्यांचा नाश करणारा, तुझा चेहरा कुठे आहे?
हे तिन्ही जगांचे रूपक आहे, जे इतरांनी जिंकले आहे.
डाग असलेल्या बुलबुलची प्रतिमा कुठे आहे,
जे दिवसा पांढऱ्या कमळासारखे असते.
हिंदी अर्थ - अरे, प्रभु! तुमचा चेहरा कुठे आहे, जो तिन्ही लोकांच्या उपमांवर पूर्णपणे विजय मिळवतो, जो देव, मानव आणि धरनेन्द्र यांच्या डोळ्यांना पराभूत करतो? आणि डागांनी माखलेला चंद्राचा तो वर्तुळ कुठे आहे? जे दिवसा पलाश (ढाक) पानांसारखे कोमेजून जाईल.
इंग्रजी अर्थ - चंद्राशी तुझ्या चेहऱ्याची तुलना मला योग्य वाटत नाही. देव, देवदूत, मानव आणि इतर प्राण्यांच्या डोळ्यांना आनंद देणारा तुझा तेजस्वी चेहरा, शरद ऋतू संपत असताना दिवसा मंद आणि फिकट दिसणाऱ्या ठिपक्या चंद्राशी कसा तुलना करता येईल? खरंच, तुझ्या चेहऱ्यासाठी उपलब्ध असलेली सर्वोत्तम उपमा देखील निकृष्ट आहे.
संपूर्ण-मंडळ-शशांक-कला-कला-
तुमच्या तिन्ही जगात पांढरे गुण पसरतात.
ये संश्रितस-त्रि-जगदीश्वरनाथ-मेकम,
त्यांना त्यांच्या मनाप्रमाणे फिरण्यापासून कोण रोखू शकेल?
हिंदी अर्थ - पौर्णिमेच्या चरणांइतके तेजस्वी असलेले तुमचे गुण तिन्ही लोकात पसरलेले आहेत; कारण जो तिन्ही लोकांचा एकमेव स्वामी आहे त्याला त्याच्या इच्छेनुसार चालण्यापासून कोण रोखू शकेल? कोणीही नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे तिन्ही लोकांचे स्वामी! पौर्णिमेच्या तेजापेक्षाही जास्त, तुमचे अनंत गुण संपूर्ण विश्वात पसरत आहेत - तिन्ही लोकांच्या पलीकडेही; तुमच्या गुणांच्या स्तुतीचे स्तोत्र संपूर्ण विश्वात सर्वत्र ऐकू येतात.
खरंच, तुमच्यासारख्या एकमेव सर्वशक्तिमानाच्या भक्तांच्या हालचालीच्या स्वातंत्र्यावर कोण अंकुश लावू शकेल? (निश्चितच कोणीही सक्षम नाही).
जर तुम्ही त्रिकोणी नाभी काढली तर येथे काय चित्र आहे?
जरी मन काढून घेतले तरी मन परिवर्तनाचा मार्ग नाही.
कल्पांत-कला-मारुता चालितचलेन,
मंदार पर्वताचे शिखर कधी हलवले गेले आहे का?
हिंदी अर्थ जर तुमच्या मनाला स्वर्गीय अप्सरा थोडीशीही विकृती करू शकल्या नाहीत, तर यात आश्चर्यकारक काय आहे? पर्वतांना हादरवणाऱ्या प्रलयाच्या वाऱ्याने मेरु पर्वताचे शिखर कधी हलले आहे का? नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे आसक्त! दैवी अप्सरांनी कामुक हावभावांनी तुम्हाला आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला आहे, परंतु तुमची शांतता अंशतः देखील भंग झालेली नाही हे आश्चर्यकारक नाही.
अर्थात, सामान्य टेकड्यांना हलवणारे प्रलयाचे प्रचंड वादळ महान सुमेरू पर्वताच्या टोकालाही त्रास देऊ शकत नाही.
धूररहित-जळलेले-रॅप-मुक्त-तेल-भरणे:,
तुम्ही संपूर्ण विश्व, तिन्ही जग प्रकट करता.
गम्यो न जातु मारुतम चालितचलनम,
तू आणखी एक दिवा आहेस, प्रभू! विश्वाचा प्रकाश.
हिंदी अर्थ - हे प्रभू! तू तो अद्वितीय विश्वप्रकाशित दिवा आहेस जो कोणत्याही धूर, वात आणि तेलाच्या प्रवाहाशिवाय संपूर्ण विश्वाला प्रकट करतो. पर्वतांना हादरवणारा वारा देखील तो कधीही विझवू शकत नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रभू! तू एक सर्वांगीण प्रकाश देणारा दिव्य दिवा आहेस ज्याला वातीची किंवा तेलाची गरज नाही, आणि तो धूररहित आहे, तरीही तो तीन लोक प्रकाशित करतो. अचल वस्तूंना हलवणारे वादळ देखील त्यावर परिणाम करत नाही.
तुम्ही कधीही मावळत्या सूर्यापर्यंत पोहोचू शकत नाही, आणि राहूपर्यंतही पोहोचू शकत नाही.
तुम्ही अचानक युगापजाचे जग समजावून सांगितले.
नंभोधरोदर-निरुद्ध-महा-प्रभाव:,
हे सूर्यापलीकडे असलेल्या वैभव, हे ऋषी! जगात.
हिंदी अर्थ - अरे मुनींद्र! तू कधीच मावळत नाहीस, राहू तुला गिळंकृत करत नाहीस, आणि ढग तुझे तेज लपवत नाहीत. तू एकाच वेळी आणि खूप लवकर तिन्ही लोक प्रकाशित करतोस. म्हणून, तू सूर्यापेक्षाही तेजस्वी आहेस.
इंग्रजी अर्थ - हे भिक्षूंमधील भिक्षू! तुमचा अपार गौरव सूर्यापेक्षाही मोठा आहे. सूर्य दररोज उगवतो आणि मावळतोही, परंतु तुमच्या सर्वज्ञानाचे कक्ष नेहमीच चमकत असते; ते कधीही मावळत नाही.
सूर्याला ग्रहण लागले आहे, पण तुम्ही आसक्त आणि अमर्याद सद्गुणी आहात; म्हणून, कोणतीही सांसारिक आवड किंवा इच्छा तुमच्या सद्गुणांच्या वैभवाला ग्रहण लावत नाही.
जगाच्या काही भागात सूर्य हळूहळू उगवतो, पण तुमच्या सर्वज्ञतेचा प्रकाश एकाच वेळी जगाच्या प्रत्येक भागात पोहोचतो.
क्षुल्लक ढग सूर्याच्या किरणांना अडथळा आणतात, परंतु तुमच्या ज्ञानाच्या तेजाला अडथळा आणणारे काहीही नाही.
दलित-भ्रम-महान अंधाराचा शाश्वत उदय,
ते राहूच्या मुखापर्यंत किंवा जलदात्यापर्यंत पोहोचू शकत नाही.
विब्रजते तव मुखब्ज-मनल्पकांती,
विजेच्या जगासमोरील चंद्राची प्रतिमा.
हिंदी अर्थ - नेहमी उगवणारा, भ्रमाच्या अंधाराचा नाश करणारा, ज्याला राहू गिळू शकत नाही किंवा ढगांनी झाकू शकत नाही, अत्यंत तेजस्वी, जगाला प्रकाशित करणारा, तुमचा कमळाचा चेहरा त्याच्या अद्भुत चंद्र-वर्तुळाने सुंदर दिसतो.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रभू! तुझे कमळाचे मुख चंद्रासारखे आहे. चंद्र फक्त रात्रीच चमकतो, आणि तेही दर पंधरा दिवसांनी, पण तुझा चेहरा नेहमीच तेजस्वी असतो.
चंद्रप्रकाश अंधारात मर्यादित प्रमाणात प्रवेश करतो, तर तुमचा चेहरा अज्ञान आणि वासनेच्या वैश्विक अंधाराला दूर करतो.
चंद्र ग्रहणग्रस्त आहे आणि ढगांनी झाकलेला आहे, परंतु असे काहीही नाही जे तुमचा चेहरा झाकू शकते.
रात्री चंद्र असो की दिवसा सूर्य,
तुझ्या चेहऱ्याच्या अंधारात, हे परमेश्वरा!
निस्पन्न-शाली-वन-शालिनी जीव-लोके,
त्याच्या कामात पाणी आणि भरपूर ओलावा सामावून घेणे.
हिंदी अर्थ - हे प्रभू! जेव्हा तुमच्या चंद्रासारख्या चेहऱ्यामुळे अंधार नष्ट होतो, तेव्हा रात्री चंद्र आणि दिवसा सूर्याचा काय उपयोग? पिकलेल्या धान्याच्या शेतांनी सजवलेल्या पृथ्वीवर पाण्याच्या भाराखाली ढग लटकून राहण्याचा काय उपयोग?
इंग्रजी अर्थ - हे विश्वाच्या स्वामी! जेव्हा तुमचा सदैव तेजस्वी चेहरा जगाचा अंधार दूर करतो तेव्हा दिवसा सूर्याची आणि रात्री चंद्राची गरज कुठे आहे? खरंच, एकदा पीक पिकले की, गडगडणाऱ्या पावसाळी ढगांची काय गरज असते?
तुमच्यात ज्ञान चमकते,
हरी आणि हरा सारख्या नायकांच्या बाबतीत असे नाही.
तेजो महानता म्हणून महान रत्नांना जातो,
पण काचेच्या तुकड्यात, किरणांच्या गर्दीतही असे नाही.
हिंदी अर्थ - फावल्या वेळेत मिळवलेले ज्ञान तुमच्यामध्ये जसे चांगले दिसते, तसे विष्णू, महेश इत्यादी देवांमध्ये दिसत नाही. चमकदार रत्नांमध्ये, तेज इतके महत्त्व प्राप्त करते की किरणांनी भरलेल्या काचेच्या तुकड्यालाही ते नसते.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रभू! तुमच्याकडे असलेले शुद्ध, अखंड आणि पूर्ण ज्ञान या जगातील इतर कोणत्याही देवतेमध्ये आढळू शकत नाही.
खरंच, प्रकाशाच्या किरणात चमकणाऱ्या काचेच्या तुकड्यांमध्ये अमूल्य रत्नांची चमक आणि प्रकाश क्वचितच दिसतो.
मला वाटतं हरि-हारा आणि इतरांना पाहिलं असतं तर बरं झालं असतं,
तुला पाहिल्यावर माझे मन समाधानी होते.
तू पृथ्वीवर असे काय पाहिले आहे जे दुसरे कोणी पाहिले नाही,
कोणीतरी माझे मन हिरावून घेते, प्रभु! पुढच्या आयुष्यातही.
हिंदी अर्थ - अरे स्वामी. मी पाहिलेल्या विष्णू महादेवालाच मी सर्वोत्तम मानतो, ज्यांच्या दर्शनाने मनाला समाधान मिळते. पण तुला भेटून काय फायदा? ज्यामुळे पृथ्वीवरील कोणताही देव पुढच्या जन्मातही त्याच्या मनाला हरवू शकत नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे परमप्रभू! तुम्हाला पाहण्यापूर्वी मी इतर सांसारिक देवतांना पाहिले हे चांगले आहे; कारण त्यांना पाहिल्यानंतरही तुमच्या अलिप्त आणि शांत अभिव्यक्तीच्या झलकाने असंतोष दूर झाला आहे.
आता मी अंतिम क्षण पाहिला आहे, त्यामुळे या जन्मात किंवा नंतरच्या जन्मात मी कमीत कमी कशानेही समाधानी राहू शकत नाही.
स्त्रिया शेकडो मुलांना जन्म देतात,
तुमच्यासारखा मुलगा दुसऱ्या कोणत्याही आईने जन्म दिला नाही.
सर्व दिशा हजार किरणांचा प्रकाश धारण करतात,
त्यामुळे पूर्वेकडील दिशेने चमकणाऱ्या किरणांचे जाळे निर्माण होते.
हिंदी अर्थ - शेकडो स्त्रिया शेकडो मुलांना जन्म देतात, पण तुमच्यासारख्या मुलाला दुसरी कोणतीही आई जन्म देऊ शकत नाही. सर्व दिशांनी तारे धरले आहेत, परंतु फक्त पूर्व दिशाच सूर्याला त्याच्या तेजस्वी किरणांनी जन्म देते.
इंग्रजी अर्थ - हे अद्वितीय! सर्व दिशांना असंख्य तारे आणि ग्रह दिसतात पण सूर्य फक्त पूर्वेलाच उगवतो.
त्याचप्रमाणे असंख्य स्त्रिया पुत्रांना जन्म देतात पण तुमच्यासारखा प्रतिष्ठित मुलगा फक्त एकाच आईच्या पोटी जन्माला आला; तुम्ही अद्वितीय आहात.
ऋषी तुम्हाला सर्वोच्च पुरुष म्हणतात-
सूर्याचा रंग शुद्ध आहे, आणि अंधारासमोर तो शुद्ध आहे.
त्वमेव सम्य-गुपालभ्य जयंती मृत्युं,
दुसरा नाही: शिव: शिवपादाचा मुनींद्र! मार्ग: ॥२३॥
हिंदी अर्थ - अरे मुनींद्र! तपस्वी तुम्हाला सर्वोच्च अस्तित्व मानतात, सूर्यासारखे शुद्ध आणि तेजस्वी आणि भ्रमाच्या अंधारापासून मुक्त.
ते तुम्हाला चांगले मिळवून मृत्यूवर विजय मिळवतात. याशिवाय मोक्ष मिळविण्याचा दुसरा कोणताही चांगला मार्ग नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे ऋषींचे ऋषी! सर्व ऋषी तुम्हाला अंधाराच्या पलीकडे असलेले सर्वोच्च अस्तित्व आणि सूर्यासारखे तेजस्वी मानतात.
तुम्ही आसक्ती आणि द्वेषाच्या दुर्भावनेपासून मुक्त आहात आणि अज्ञानाच्या अंधाराच्या पलीकडे आहात.
तुम्ही दाखवलेल्या पवित्रतेच्या मार्गाचे आकलन, आकलन आणि अनुसरण करून अमरत्व प्राप्त होते. मोक्षाकडे नेणारा दुसरा कोणताही मार्ग नाही.
त्व-माव्ययम विभु-मचिंत्य-मशंख्य-मद्यम,
ब्रह्म, परमेश्वर, अनंत, मानंग, केतू.
योगीश्वरम् विदित-योग-मानेक-मेकम्,
संत ज्ञानाचे निर्मल स्वरूप घोषित करतात.
हिंदी अर्थ - तो सज्जन तुम्हाला शाश्वत, सर्वशक्तिमान, अकल्पनीय, असंख्य, आदि, ब्रह्म, देव, अनंत, अनंगकेतू, योगीश्वर, विदितयोग, अनेक, एक ज्ञानरूप आणि निष्कलंक म्हणतो.
इंग्रजी अर्थ - हे प्रभू! तुम्हाला वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहता, ऋषी तुम्हाला असे संबोधतात: अमरनाथाइन (अस्तित्वात), सर्वव्यापी (ज्ञानात), अगाध (धारणेत), अनंत (सद्गुणांमध्ये), पूर्वज (तत्वज्ञानाचा), नित्य आनंदी (अवस्थेत), भव्य (आध्यात्मिक वैभवात), शाश्वत (शुद्धतेत), निर्मळ (इंद्रियेच्या बाबतीत), तपस्वींचा स्वामी (ध्यानात), योगाचा गुरु (योग तत्वज्ञानात), बहुआयामी (दृष्टीकोनात), अद्वितीय (ओळखात), सर्वज्ञ (स्वरूपात) आणि शुद्ध (सर्व दुर्गुणांपासून मुक्त).
देवतांनी पूजलेल्या बौद्धिक समजुतीतून तुम्ही बुद्ध आहात,
तू भगवान शिव आहेस, कारण तू तिन्ही लोकांचे भगवान शिव आहेस.
धतासी धीर! शिव-मार्ग विधेरविधनाद,
हे प्रभू, स्पष्टपणे तूच एकमेव परमपुरुष आहेस.
हिंदी अर्थ - तुम्ही बुद्ध आहात कारण तुमच्याकडे ज्ञान आहे आणि देव किंवा विद्वान तुमची पूजा करतात. तू शंकर आहेस कारण तू तिन्ही लोकात शांती आणतोस.
अरे धीर धरा! तू ब्रह्मा आहेस कारण तूच मोक्षाचा मार्ग दाखवतोस. आणि हे प्रभू! तुम्ही मानवांमध्ये किंवा नारायणात स्पष्टपणे सर्वोत्तम आहात.
इंग्रजी अर्थ - हे जिन! ज्ञानी लोकांनी तुमच्या सर्वज्ञतेची स्तुती केली आहे, म्हणून तुम्ही बुद्ध आहात. तुम्ही विश्वातील सर्व प्राण्यांचे परम हितकारक आहात, म्हणून तुम्ही शंकर आहात.
मोक्षाकडे नेणाऱ्या आचारसंहितांचे (योग्य श्रद्धा, योग्य ज्ञान आणि योग्य आचरण) तुम्ही जनक आहात आणि तुम्ही ब्रह्म आहात.
तुम्ही सर्व भक्तांच्या विचारांमध्ये परम वैभवात प्रकट आहात, म्हणून तुम्ही विष्णू आहात. म्हणूनच, तुम्ही सर्वांमध्ये सर्वोच्च आहात.
हे प्रभू, तू तिन्ही लोकांचे दुःख नष्ट करणारा आहेस!
पृथ्वीच्या शुद्ध जमिनीला शोभणाऱ्या, तुला नमस्कार.
हे तिन्ही लोकांचे स्वामी, मी तुला नमस्कार करतो,
तुला नमस्कार, जिन! जीवनाचा महासागर सुकविण्यासाठी.
हिंदी अर्थ - हे प्रभू! त्रिलोकांचे दुःख दूर करणाऱ्या तुला नमस्कार असो, पृथ्वीचे पवित्र अलंकार असलेल्या तुला नमस्कार असो, त्रिलोकांचे देव असलेल्या तुला नमस्कार असो आणि विश्वाच्या समुद्राला आंघोळ घालणाऱ्या तुला नमस्कार असो.
इंग्रजी अर्थ - हे तिन्ही लोकांमधील सर्व दुःखांपासून मुक्ती देणाऱ्या! मी तुला नमस्कार करतो. हे या जगाच्या सद्गुणी आराधना! मी तुला नमस्कार करतो.
हे तिन्ही लोकांचे सर्वोच्च स्वामी! मी तुला नमस्कार करतो. हे पुनर्जन्माच्या अविरत लाटांच्या साखळीचा अंत करणारा! मी तुला नमस्कार करतो.
जर नाव पात्र असेल तर काय आश्चर्य - रॅश -
हे ऋषी, तुम्ही अवकाशविना आश्रय घेतलेला आहात!
दोषाई-रूपत्ता-विविधाश्रय-जटा-गरवाई:,
स्वप्नातही तुला कोणी पाहिले नाही.
हिंदी अर्थ - अरे मुनीश! जर सर्व सद्गुणांनी तुमच्यामध्ये आश्रय घेतला असेल कारण त्यांना इतरत्र स्थान मिळाले नाही आणि इतरत्र अनेक आधार मिळाल्यामुळे अहंकार निर्माण झालेल्या दुर्गुणांनी तुम्हाला स्वप्नातही पाहिले नसेल, तर त्यात आश्चर्य ते काय आहे?
इंग्रजी अर्थ - हे सद्गुणी! सर्व सद्गुण तुमच्यात ओढले गेले आहेत आणि घट्टपणे मिसळले गेले आहेत, ज्यामुळे दुर्गुणांना कोणताही वाव राहिलेला नाही हे आश्चर्यकारक नाही.
दुर्गुण इतर अनेक प्राण्यांमध्ये शिरले आहेत. खोट्या अभिमानाने प्रेरित होऊन, ते दूर वाहून जातात आणि स्वप्नातही तुमच्या जवळ येत नाहीत.
उचै-राशोक-तारु-संस्रितमुन्मयुख-
तुझे सौंदर्य निष्कलंक दिसत नाही.
स्वच्छ, तेजस्वी किरणांचा छत, थंड अंधार,
प्रतिमा छातीच्या बाजूला असलेल्या सूर्यासारखी आहे.
हिंदी अर्थ - उंच अशोक वृक्षाखाली स्थित, तुमचे तेजस्वी रूप, जे उन्नत किरणांनी सजलेले आहे, तेजस्वी किरणांनी स्पष्टपणे सजवलेले आहे, अंधाराचा नाश करणारे आहे, ते ढगांजवळ असलेल्या सूर्याच्या प्रतिमेसारखे अत्यंत सुंदर दिसते.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! अशोक वृक्षाखाली बसून, तुमच्या तेजस्वी शरीराचे तेजस्वी रूप पसरत असताना, तुम्ही दाट ढगांमध्ये सूर्याच्या गोलाइतकेच दिव्य तेजस्वी दिसता, जे वाढत्या अंधाराला त्याच्या किरणांनी छेदत आहे.
सिंहासनावर, रत्न-किरण-शिर-विचित्र,
तुमचे शरीर सोन्यासारखे चमकत आहे.
ही प्रतिमा चमकदार, आलिशान, चावणाऱ्या लतांचा छत आहे.
ते हजार किरणांच्या शिखरावरून उगवणाऱ्या पर्वताच्या शिखरासारखे होते.
हिंदी अर्थ - रत्नांनी सजवलेल्या सिंहासनावर बसलेले, तुमचे शरीर सोन्यासारखे चमकणारे, उदयाचलच्या उंच शिखरावर आकाशात सुंदर दिसत आहे, जसे किरणांच्या रूपात लतांचा समूह असलेला सूर्य.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! बहुरंगी रत्नांनी सजवलेल्या सिंहासनावर बसलेले. तुमचे तेजस्वी सोनेरी शरीर निळ्या आकाशाच्या छताखाली पूर्वेकडील पर्वताच्या शिखरावर उगवणाऱ्या सूर्यासारखे तेजस्वी आणि आकर्षक दिसते.
कुंडवदत-चल-चामर-चारु-शोभम,
तुमचे शरीर बादलीने धुतलेल्या सौंदर्यासारखे चमकते.
उद्यच्छशंक-शुचिनिरझर-वारी-धार-
देवांच्या पर्वतांचे काठ सोन्याच्या भांड्यांसारखे होते.
हिंदी अर्थ - कुंडाच्या फुलासारख्या पांढऱ्या पंखांनी सजवलेले तुमचे सुंदर सोनेरी शरीर सुमेरु पर्वताच्या उंच सोनेरी काठासारखे सुंदर दिसते, ज्यावर चंद्रासारखा तेजस्वी धबधब्याच्या पाण्याचा प्रवाह वाहतो.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! तुमच्या सोनेरी शरीराच्या दोन्ही बाजूंनी हलणारे सैल तंतूंचे (महाकाय झटके) बर्फाळ पंखे पाण्याच्या प्रवाहासारखे दिसतात, जे उगवत्या चंद्रासारखे शुद्ध आणि चमकणारे आहेत, जे सुवर्ण पर्वताच्या, सुमेरुच्या शिखरावरून वाहतात.
छत्रत्रयम-तव-विभाती शशांककंठ,
सूर्याचे तेज त्याच्या हातात स्थिर होते
मुक्ताफळ-प्रकाराजल-विवृध्दशोभम,
त्याने तिन्ही लोकांचे दिव्यत्व घोषित केले.
हिंदी अर्थ - चंद्रासारखे सुंदर, सूर्यकिरणांच्या उष्णतेपासून बचाव करणारे आणि मोत्यांच्या गुच्छांनी सजवलेले, तुमच्या वर ठेवलेले तीन छत्र जणू काही तिन्ही जगांवर तुमचे मालकी हक्क दर्शवत आहेत.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! तुमच्या डोक्यावरील जागेवर तीन स्तरीय छत आहे. त्यावर चंद्राचा मऊ पांढरा प्रकाश आहे आणि तो मोत्यांच्या झालरांनी सजवलेला आहे.
या छताने कडक सूर्यकिरणांना झाकून टाकले आहे. खरंच, हे तीन-स्तरीय छत तिन्ही क्षेत्रांवरील तुमचे श्रेष्ठत्व दर्शवते.

गंभीर-तार-ध्वनी-भरलेले-दिशानिर्देशक-
जगाचे तीन लोक, पृथ्वी आणि पृथ्वीचा शुभ संगम.
सद्धर्म-राजा-जय-घोषण-घोषक: सान,
आकाशातील ढोल तुमच्या कीर्तीचे उद्घोषक वाजवत आहेत.
हिंदी अर्थ - दुंडुभी वाद्य, जे त्याच्या खोल आणि मोठ्या आवाजाने सर्व दिशांना प्रतिध्वनित करते, तिन्ही लोकातील प्राण्यांना मंगल प्रदान करण्यास सक्षम आहे आणि योग्य जैन धर्माच्या स्वामीच्या विजयाची घोषणा करते, आकाशात तुमचे गुणगान गात आवाज करते.
इंग्रजी अर्थ - खोलवर गुंजणाऱ्या ढोलकांच्या तालांनी सर्व दिशांना जागा भरून टाकली आहे जणू काही तुमच्या शांत उपस्थितीचे स्वागत केले आहे आणि तिन्ही लोकांमधील सर्व प्राण्यांना तुम्ही दाखवलेल्या पवित्र मार्गात सामील होण्याचे आवाहन केले आहे. खऱ्या धर्माच्या विजयाच्या या घोषणेमुळे सर्व अवकाश दुमदुमून जात आहे.
मंदारा-सुंदर-नामरू-सुपारीजात-
ते मुलांसारख्या फुलांना फुलण्यापासून पाऊस थांबवतात.
गंधोदा-बिंदू-शुभ-मंद-मरुत्प्रपता,
स्वर्गातून दैवी आकाश कोसळते की तुमच्या शब्दांचा प्रसार होतो.
हिंदी अर्थ - सुंदर मंदार, सुंदर, नामेरु, पारिजात, संतानक इत्यादी सर्वोत्तम कल्पवृक्षांची फुले, सुगंधित पाण्याच्या थेंबांसह आणि मंद सुगंधित वाऱ्यासह पडतात, तुमच्या शब्दांच्या ओळींप्रमाणे आकाशातून पाऊस पडतात.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! मंदार, सुंदर, नामेरु, पारिजात इत्यादी सुगंधी फुलांचा दिव्य फवारा आणि सुगंधी फुलांचा वर्षाव, सौम्य वाऱ्याच्या झोताने तुमच्याकडे तरंगत आहे.
हे मनमोहक दृश्य असे भासवते की तुम्ही उच्चारलेले पवित्र शब्द फुलांमध्ये रूपांतरित झाले आहेत आणि पृथ्वीवरील लोकांकडे तरंगत आहेत.
शुंभट-प्रभा-वलय-भूरी-विभा-विभोस्ते,
ती तिन्ही जगाचा प्रकाश आकर्षित करते.
प्रद्यद-दिवाकर-निरंतर-भूरी-संख्या,
जेव्हा चंद्र शुभ असतो तेव्हा त्याच्या तेजाने तो रात्रीवरही विजय मिळवतो.
हिंदी अर्थ - अरे, प्रभु! तुमच्या सुंदर प्रभावळाचे अफाट तेज, जे तिन्ही लोकांमधील तेजस्वी वस्तूंच्या तेजापेक्षा जास्त तेजस्वी आहे, ते एकाच वेळी उगवणाऱ्या अनेक सूर्यांच्या तेजाशी जोडलेले असूनही, चंद्राने सजवलेल्या रात्रीलाही पराभूत करत आहे.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! तुमच्या सभोवतालचा भव्य प्रभामंडळ विश्वातील इतर कोणत्याही तेजस्वी वस्तूपेक्षा अधिक तेजस्वी आहे.
ते रात्रीचा अंधार दूर करते आणि अनेक सूर्यांपेक्षाही तेजस्वी आहे; पण तरीही ते तेजस्वी पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे थंड आणि सुखदायक आहे.
स्वर्गापवर्ग-गम-मार्ग-विमार्गणेष्ट:,
तिन्ही लोकांची खरी धार्मिक तत्त्वे सांगण्यात ते एकमेव तज्ञ आहेत.
दिव्य ध्वनी तुमचा तपशीलवार अर्थ बनतो - सर्व -
भाषेचे स्वरूप, परिणाम आणि गुण यानुसार ते वापरायचे आहे.
हिंदी अर्थ - तुमचा दिव्य आवाज स्वर्ग आणि मोक्षाचा मार्ग शोधणाऱ्या तिन्ही लोकांमधील लोकांना योग्य धर्म समजावून सांगण्यास सक्षम आहे आणि त्याचा नैसर्गिक गुण स्पष्ट अर्थ आहे आणि तो सर्व भाषांमध्ये रूपांतरित होऊ शकतो.
इंग्रजी अर्थ - हे तीर्थंकर! तुमची दिव्य वाणी (प्रवचन) सर्व प्राण्यांना मुक्तीचा मार्ग दाखविण्यास पुरेशी शक्तिशाली आहे.
त्यात पदार्थाचे रहस्य आणि त्याचे रूपांतर उलगडण्याची स्पष्टता आहे. खोल पण स्पष्ट, जगातील प्रत्येक जीवाला समजणाऱ्या भाषेत रूपांतरित होण्याची आश्चर्यकारक क्षमता त्यात आहे.
उन्निद्रा-हेम-नव-पंकज-पुंज-कांती,
पर्युल-लासन-नखे-किरण-शिर-सुंदर.
जिनेश, जिथे तुझे पाय आहेत तिथेच तुझे पाय आहेत! धट्टा:,
देवता तिथे कमळांची व्यवस्था करतात
हिंदी अर्थ - नखांच्या तेजाने सुंदर असलेले, नव्याने उमललेल्या सोनेरी कमळांसारखे दिसणारे तुमचे पाय जिथे पडतात तिथे देवता सोनेरी कमळ निर्माण करतात.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! तुझे पाय ताज्या सोनेरी कमळांसारखे तेजस्वी आहेत. त्यांच्या नखांवर एक सुंदर चमक आहे. तू जिथे पाय ठेवतोस तिथे देवता दिव्य सोनेरी कमळ निर्माण करतात.
, आतील आणि बाह्य लक्ष्मीचा स्वामी मंत्र.
म्हणून तुमचा गौरव-रभुज-जीनेन्द्र!
धर्म प्रचार करण्याच्या पद्धतीत, दुसऱ्याच्या बाबतीत तसे नाही.
यद्रिक-प्रभा दिनकृता: प्रहतंधकार,
ग्रहांच्या यजमानाचा असा विकास कुठे आहे?
हिंदी अर्थ - अरे जिनेंद्र! अशाप्रकारे, धर्मप्रचाराच्या कार्यात तुम्हाला जे वैभव मिळाले ते इतर कोणाकडेही नव्हते. सूर्यासारखे अंधार नष्ट करणारे तेज इतर कोणत्याही तेजस्वी ग्रहाला कसे मिळू शकेल?
इंग्रजी अर्थ - हे तपस्वींच्या स्वामी! तुमच्या प्रवचनात जेवढी उच्च वक्तृत्व, स्पष्टता आणि पांडित्य दिसून येते ते इतरत्र कुठेही दिसून येत नाही.
खरंच, सूर्याचा अंधार नष्ट करणारा प्रकाश चमकणाऱ्या तारे आणि ग्रहांमध्ये कधीही दिसत नाही.
, हत्तीची भीती दूर करण्याचा मंत्र.
स्क्यो-टॅन-मदाविल-विलोल-कपोल-मुल,
रागात मद्यधुंद अवस्थेत फिरणाऱ्या मधमाश्यांचा आवाज वाढला.
ऐरावताभामिभ-मुद्धात-मापतंतम्
हे पाहून आम्ही जे तुमचा आश्रय घेतो ते घाबरतो.
हिंदी अर्थ - तुमच्यावर अवलंबून असलेले लोक, ज्यांचे कपाळ पडणाऱ्या पाण्यामुळे घाणेरडे, अस्वच्छ आणि अस्वस्थ होत आहेत आणि ज्यांच्या काळ्या रंगाच्या भुंग्या वेड्यासारखे त्यांच्यावर घिरट्या घालत आहेत, त्यांच्या गुरगुरण्याने त्यांचा राग वाढवत आहेत, त्यांना हत्ती त्यांच्या दिशेने येताना पाहूनही भीती वाटत नाही, जो ऐरावताइतकाच अहंकारी आहे.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! तुला शरण गेलेले भक्त, मधमाश्यांच्या गुंजनाने सतत भडकलेल्या आणि विनोदाने भरलेल्या वेड्या विशाल प्राण्यालाही घाबरत नाहीत.
(ते नेहमीच आणि सर्वत्र निर्भय असतात कारण त्यांच्या सखोल ध्यानाची शांतता सर्वात अत्याचारी प्राण्यांनाही शांत करते.)
, सिंहाचे भय दूर करण्याचा मंत्र.
भिन्नेभ-कुंभ-गाला-दुज्ज्वला-शोणितक्त,
मोती-फळ-सजवलेला-जमीन-भाग:.
बाउंड-ऑर्डर: अगदी हरण-राजा देखील क्रमाने,
तुम्ही ज्या सुव्यवस्थेचा आणि वयाचा आश्रय घेतला आहे त्याचे पर्वत ते ओलांडत नाही.
हिंदी अर्थ - हत्तीच्या कपाळाला छेद देणारा आणि हत्तींच्या पडणाऱ्या तेजस्वी आणि रक्तमिश्रित मोत्यांनी पृथ्वी सजवणारा आणि उडी मारण्यास तयार असलेला सिंह, त्याच्या पायाजवळ येऊन तुमच्या पायांच्या पर्वतसदृश जोडीत आश्रय घेतलेल्या माणसावर हल्ला करत नाही.
इंग्रजी अर्थ - हे जीना! एक भयंकर सिंह हत्तीची मंदिरे फाडतो आणि रक्ताने रंगवलेले किरमिजी रंगाचे पांढरे हाड-मोती पसरवतो.
असा रागावलेला आणि गर्जना करणारा सिंह, जो आपल्या भक्ष्यावर उडी मारण्यास तयार असतो, तोही शांत होतो आणि तुमच्या सुरक्षित चरणांवर आश्रय घेतलेल्या भक्तावर हल्ला करत नाही. (दुसऱ्या शब्दात सांगायचे तर, तुमचा भक्त क्रूर सिंहांच्या भीतीपासून मुक्त आहे.)
, अग्नीची भीती शमवणारा मंत्र.
कल्प-अन्त-काल-पवनोद्धात-वहनी-कल्पम,
जंगलाची आग जळत आहे, ते तेजस्वी आणि चमकत आहे.
जग जिंकण्यासाठी जणू पुढे पडणे,
तुझ्या नावाचा जप करण्याचे पाणी अनंतांना शांत करते.
हिंदी अर्थ - तुझ्या नावाच्या स्तुतीचे पाणी, प्रलयाच्या वाऱ्याने वाहणारे, भडकलेल्या अग्नीसारखे धगधगणारे, तेजस्वी ठिणग्यांनी भरलेले, जगाला गिळंकृत करू इच्छिणाऱ्या व्यक्तीसारखे पुढे येणारे, जंगलातील आग पूर्णपणे विझवते.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! प्रलयाच्या वादळाने पेटलेल्या आणि ज्वालांच्या ज्वाळांनी भरलेल्या सर्वव्यापी जंगलातील आगीसुद्धा, तुझ्या नामस्मरणाच्या शमन प्रवाहाने क्षणार्धात विझून जातात. (म्हणजेच, तुझ्या भक्ताला अग्नीचे भय नाही.)
, सापाचे भय दूर करण्याचा मंत्र.
लाल डोळे असलेला, निळ्या गळ्याचा निळा कोकिळा असलेला,
रागाने उठलेला फिनिक्स पक्षी जमिनीवर पडला.
अनुक्रम-वय नाकारलेल्या-शँक्स- वर हल्ला करतो
तुझे नाव कोणत्याही माणसाच्या हृदयातील सर्पांना वश करणारे आहे.
हिंदी अर्थ - ज्याच्या हृदयात 'नागदून' नावाचे औषध आहे, तो माणूस कोणत्याही भीतीशिवाय दोन्ही पायांनी लाल डोळे असलेला, मद्यधुंद कोकिळेच्या गळ्यासारखा काळा, रागाने तापलेला आणि फणस उंचावलेला, त्याच्या मार्गात येत असलेला साप पार करतो.
इंग्रजी अर्थ - हे परोपकारी! तुमच्या पवित्र नावाचे विषारी द्रव्य शोषून घेतलेला भक्त रक्तासारखे लाल डोळे, काळे शरीर, घृणास्पद स्वरूप आणि उंच फणस असलेल्या अत्यंत विषारी आणि फुसफुसणाऱ्या सर्पावरून निर्भयपणे पार जातो. (म्हणजेच, तुमच्या भक्ताला सापांची भीती नाही.)
, युद्धाच्या रंगाचा शत्रूचा पराभव मंत्र.
वलगत-तुरंग-गज-गर्जित-भीमनाद-
माजौ हे सर्वात बलवान राजांचेही बल आहे.
उगवत्या सूर्याच्या किरणांचा शिखर
तुझ्या नावाचा जप केल्याने तो परमात्म्याइतकाच लवकर परमपवित्र होतो.
हिंदी अर्थ - तुमचे गुणगान केल्याने, युद्धभूमीत घोडे आणि गर्जना करणाऱ्या हत्तींच्या भयानक आवाजाने वेढलेले पराक्रमी राजांचे सैन्य देखील लवकरच उगवत्या सूर्याच्या किरणांनी छेदलेल्या अंधाराप्रमाणे नष्ट होते.
इंग्रजी अर्थ - हे दुर्गुणांवर विजय मिळविणारे! सूर्योदयाबरोबर अंधार कमी होत असताना, घोडे आणि हत्तींचा गोंधळ उडवून देणारे भयंकर राजांचे सैन्य, तुझे पवित्र नाव जपले जाते तेव्हा मागे हटते. (दुसऱ्या शब्दात सांगायचे तर, तुझा भक्त शत्रूंच्या भीतीपासून मुक्त आहे.)
, युद्ध रंग विजय मंत्र.
कुंटग्रा-भिन्न-हत्ती-रक्ताचे-कुटुंब,
वेगावतार-तरणातुरा-योधा-भीमे.
युद्धातील विजय म्हणजे जिंकलेले-अजिंक्य-जिंकलेले पंख-
जे तुमच्या कमळाच्या चरणी वनात आश्रय घेतात त्यांना ते प्राप्त होते.
हिंदी अर्थ - हे प्रभू, जे लोक तुमच्या कमळ चरणांच्या जंगलात आश्रय घेतात, ते भाल्याच्या टोकांनी छेदलेल्या हत्तींच्या रक्ताच्या रूपात वाहणाऱ्या पाण्यात पोहण्यास उत्सुक असलेल्या योद्ध्यांसह भयंकर युद्धात अजिंक्य शत्रू सैन्याचा पराभव करतात.
इंग्रजी अर्थ - हे, वासनेचा विजय! ज्या भयंकर युद्धात, धारदार भाल्यांनी भोसकलेल्या हत्तींच्या शरीरातून वाहणाऱ्या रक्ताच्या धारांवरून शूर योद्धे धावण्यास उत्सुक असतात, तिथे भक्त, तुमच्या कमळाच्या चरणांच्या बागेचे रक्षण करून, शेवटी विजय मिळवतो. (दुसऱ्या शब्दात, तुमचा भक्त शेवटी नेहमीच विजयी असतो.)
, महासागर भेद मंत्र.
समुद्रात भयानक मगरीचे चक्र हालत आहे-
पथिन-पाठ-भय-डोल्वन-वादवग्नौ.
रंगीत-शिखर-स्थित-वाहन-पात्र-
तुमच्या आठवणीमुळे ते त्यांची भीती सोडून निघून जातात.
हिंदी अर्थ - भयानक मगरींच्या थव्यांनी भरलेल्या समुद्रात, भयानक माशांमुळे निर्माण झालेल्या जंगलातील आगी आणि भयानक माशांनी निर्माण केलेल्या जंगलातील आगी, प्रचंड लाटांच्या शिखरावर जहाजे वसलेली असतात, असे लोक केवळ तुमचे स्मरण करून, त्यांचे भय सोडून देतात आणि पार जातात.
इंग्रजी अर्थ - हे समताप्रिय! परदेशात, महाकाय लाटांच्या शिखरावर अडकलेले आणि हल्ला करणाऱ्या मगरी, महाकाय समुद्री प्राणी आणि सागरी अग्निने वेढलेले जहाज, तुझ्या नामस्मरणाच्या मदतीने, अशा भयानक गोष्टींवर मात करून समुद्र पार करते. (म्हणजेच, तुझे भक्त पाण्याच्या भीतीपासून मुक्त आहेत.)
, रोग निर्मूलन करणारा मंत्र.
उद्भवणारे-भयंकर-जलोदर-ओझे-पीडा:,
ते दुःखद स्थितीत पोहोचले आहेत आणि त्यांनी जीवनाची आशा गमावली आहे.
त्वत्पाद-पंकज-रजो-मृत-दिग्ध-देह:,
मंत्री मगरीच्या ध्वजाच्या आकाराचे असतात.
हिंदी अर्थ - जे लोक गंभीर जलोदर रोगाच्या ओझ्याखाली दबले आहेत, चांगल्या स्थितीत पोहोचले आहेत आणि त्यांना जगण्याची कोणतीही आशा नाही, अशा व्यक्तींचे शरीर तुमच्या कमळाच्या चरणांच्या धुळीने माखलेले असल्याने ते कामदेव (कामदेव) सारखे होतात.
इंग्रजी अर्थ - हे सर्वज्ञ! एक अत्यंत आजारी व्यक्ती, जलोदरामुळे विद्रूप झालेली आणि बरे होण्याची आणि जगण्याची सर्व आशा गमावलेली, जेव्हा तुमच्या कमळाच्या चरणातील अमृत सारख्या धुळीच्या कणांना घासते तेव्हा ती पूर्णपणे बरी होते आणि अॅडोनिससारखी देखणी बनते.
, बंधनातून मुक्तीसाठी मंत्र.
आपदा-कंठमुरु-श्रींखला-वेष्टितांग,
जाड, मोठे, बेड्या घातलेले, मुकुट घातलेले, घासलेले मांड्या.
तुझे नाव आणि मंत्र नेहमीच लोकांना आठवतात,
ते स्वतःच बंधनाच्या भीतीपासून त्वरित मुक्त होतात.
हिंदी अर्थ ज्यांचे शरीर पायांपासून मानेपर्यंत मोठ्या साखळदंडांनी बांधलेले आहे आणि ज्यांच्या मांड्या कठीण आणि दाट बेड्यांनी खूप दुखावल्या आहेत, असे लोक तुमचे नाममंत्र सतत आठवून लवकरच बंधनातून मुक्त होतात.
इंग्रजी अर्थ - हे मुक्त आत्म्या! तुरुंगात टाकलेले, डोक्यापासून पायापर्यंत जड साखळ्यांनी बांधलेले, ज्यांच्या मांड्या साखळीच्या खडबडीत कडांनी दुखावल्या आहेत, ते तुझे नाव जपून बंधनातून मुक्त होतात आणि मुक्त होतात.
, सर्व भीती नष्ट करण्याचा मंत्र.
मॅट-द्विपेंद्र-मृगा-राजा-दवनलाही-
संघर्ष-पाणी-भाव-बंधन-नॉट-अप.
त्याच्या तात्काळ नाशाची भीती भीती म्हणून येते,
ज्याने हे स्तोत्र मोठ्या बुद्धिमत्तेने अभ्यासले आहे
हिंदी अर्थ जो ज्ञानी पुरुष तुमचे हे स्तोत्र वाचतो, त्याला वेडा हत्ती, सिंह, अग्नीचा अग्नि, युद्ध, समुद्र, जलोदर आणि कारावास इत्यादींपासून निर्माण होणारे भय जणू घाबरलेले असते आणि लवकरच त्याचा नाश होतो.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! जो ज्ञानी माणूस या श्लोकाचे भक्तिभावाने पठण करतो तो नेहमीच वेडा हत्ती, क्रूर सिंह, जंगलातील आग, विषारी साप, वादळी समुद्र, घातक रोग आणि बंधन यांच्या भीतीपासून मुक्त असतो. खरं तर, भीती स्वतःच त्याला घाबरते.
, जिन-स्तुती-फळ मंत्र.
हे जिनांच्या स्वामी, स्तोत्रांची माळ तुमच्या गुणांनी बनलेली आहे.
मी भक्तीने विविध रंगांची फुले अर्पण केली
धत्ते जानो या इहा कंठा-गत-मजस्रम,
मानातुंगाच्या नियंत्रणाखाली भाग्याची देवी त्याच्याकडे येते.
हिंदी अर्थ - अरे जिनेंद्र देव! या जगात, जे लोक तुमच्या गुणांसह (ओजस, प्रसाद, माधुर्य इत्यादी) भक्तीने मी निर्माण केलेल्या विविध अक्षरे आणि रंगीबेरंगी फुलांनी बनलेली स्तुतीची माळ धारण करतात.
त्या उच्च आदराच्या माणसाला किंवा आचार्य मांटुंगला स्वर्ग आणि मोक्षाचे वैभव प्राप्त झालेच पाहिजे.
इंग्रजी अर्थ - हे जिना! भक्तीने, मी तुझ्या गुणांची ही तार (पॅनेजिरिक) बनवली आहे. मी ती मोहक आणि बहुरंगी (शब्द) फुलांनी (भावनांनी) सजवली आहे.
जो भक्त नेहमी तो गळ्यात घालतो (आठवणी आणि मंत्र) तो यशाच्या देवीला आकर्षित करतो (सर्वोच्च सन्मान, मुक्तीचे ध्येय आकर्षित करतो).
भक्तमर स्तोत्र (हिंदीमध्ये भक्तमर स्तोत्र) हे एक दैवी आणि चमत्कारिकरित्या प्रभावी औषध आहे.
हे स्तोत्र आचार्य मानतुंग सुरीजी यांनी लिहिले आहे. भक्तीच्या या अखंड प्रवाहाचा प्रवाह आणि शक्ती ही पहिल्या तीर्थंकर आदिनाथांसाठी आहे.
भक्तामार स्तोत्रातील प्रत्येक शब्द त्याची ज्ञानवर्धक भक्ती आणि देवावरील अपार श्रद्धा प्रकट करतो. हे स्तोत्र श्वेतांबर आणि दिगंबर या दोन्ही मुख्य पंथांनी स्वीकारले आहे.
हे पहिले जिन, ऋषभनाथ किंवा भगवान ऋषभ आदिनाथ म्हणून ओळखले जाणारे, ज्याचा अर्थ 'पहिला प्रभु'।'
हे स्तोत्र संस्कृतमध्ये विस्तृत काव्यात्मक शैलीत लिहिलेले आहे. भक्तामर-स्तोत्र जिनाच्या गुणांवर आणि गुणांवर लक्ष केंद्रित करते. सर्वात प्रमुख म्हणजे जीनाचे तेज आणि परिपूर्ण शांतता, जी त्याच्या परिपूर्णतेची वैशिष्ट्ये आहेत.
सामग्री सारणी